Voor de Amerikaanse verkiezingen ontkende Trump nog iets af te weten van Project 2025. Vier dagen nadat hij officieel president was kwamen al twee derde van zijn besluiten rechtstreeks uit het omstreden Project 2025.
2024. Trump doet alweer mee aan de Amerikaanse verkiezingen en al voor deze zijn afgelopen, lekt er iets uit wat de naam Project 2025 heeft. Het is een radicaal conservatief stappenplan om de Amerikaanse overheid drastisch te hervormen naar een strikt conservatief model.
Wat voor velen als erg onwaarschijnlijk leek gebeurde toch: Trump werd voor de tweede keer president van Amerika en was ditmaal een stuk beter voorbereid.
De tweede termijn van Trump begon dan ook al voortvarend. Naar eigen zeggen ondertekende Trump op zijn eerste dag al 200 decreten. Het werden er uiteindelijk ongeveer 40 die wel direct werden gepubliceerd.
Ze allemaal opsommen wordt wat te uitgebreid, maar om ze allemaal ineens samen te vatten: Hier begon de afbraak van de Amerikaanse democratie en het regeren als een autocraat. Geheel in lijn met Project 2025, waar Trump zei geen weet van te hebben.
Project 2025
Nu, bijna op de helft van Trump’s tweede termijn kan met zekerheid wel gesteld worden dat Trump weldegelijk de punten van het Project afwerkt.
De meest ingrijpendste:
Het vervolgen van politieke tegenstanders simpeler maken, bescherming van ambtenaren verminderen of zelfs opheffen. Om dit te realiseren moet het Ministerie van Justitie hervormd worden. Check!
Het beperken van rechten voor, in de ogen van conservatieven, ongewenste bevolkingsgroepen, zoals transgenders en homoseksuelen. Het afpakken van vrouwenrechten, zoals abortus en carrièrekansen in, bijvoorbeeld het leger. Diversiteitbeleid moet de kop worden ingedrukt. Check!
De macht van de president uitbreiden door ambtenaren te vervangen door Trump-gezinde ambtenaren, de macht van Trump over de Amerikaanse overheid vergroten en zoveel mogelijke, voorheen, onafhankelijke instellingen, zoals het ministerie van Justitie, onder direct gezag van Trump zien te krijgen. Check!
De Amerikaanse grenzen dichtspijkeren en zoveel mogelijk illegalen en “ongewenste” bevolkingsgroepen op alle mogelijke manieren het land uitzetten. Ontwikkelingshulp, hulpprogramma’s en samenwerkingen zoveel mogelijk schrappen of verminderen. Check!
Milieuregels en wetgeving schrappen en/of versoepelen, het gebruik van fossiele brandstoffen weer stimuleren en (nieuwe) schone energie projecten, zoals windmolens en zonne-energie afblazen of vertragen. Ook worden subsidies voor schone energie, elektrisch rijden en dergelijke gestopt. Alweer CHECK!
Project 2025 werd niet specifiek voor Donald Trump geschreven, maar past wonderwel bij het karakter en ambities van Trump. Het werd geschreven voor de volgende conservatieve Amerikaanse president, en met Trump werd het een gouden combinatie.
Fake News
Ook in het Amerikaanse grondrecht (First amendment) staat persvrijheid hoog in het vaandel. Althans, tot Trump alweer op het toneel verscheen. Tijdens zijn eerste termijn werd al duidelijk dat Trump niet gecharmeerd was van tegengeluid en onwelgevallige berichtgeving. Al in de eerste dagen van zijn presidentschap viel de term “fake News” (vals nieuws of desinformatie) veelvuldig. Zo loog Trump er al in zijn eerste dagen op los over het aantal mensen dat bij zijn inauguratie aanwezig was, en noemde alles wat iets anders aantoonde fake news.
De term, die daarvoor nauwelijks bekend was, begon al snel aan een opmars bij de, om het netjes uit te drukken, rechts georiënteerde conservatieve medemens.
Trump doet er een zijn tweede termijn nog een flinke schep bovenop, schoffeert en beledigt verslaggevers, dreigt uitzendvergunningen van nieuwsnetwerken, zoals CNN, in te laten trekken, en krijgt het zelfs voor elkaar bepaalde programma’s te bannen door zijn invloed bij netwerkeigenaren te laten gelden.
Een teken aan de wand was ook het inperken van de toegang van het Pentagon voor bepaalde onwelgevallige netwerken ten faveure van (ultra) rechts georiënteerde netwerken zoals Breitbard.
Persvrijheid
Onder Trump zijn tweede termijn kwam persvrijheid al snel onder druk te staan. De afkeer van Trump voor alle pers die het waagt kritische vragen te stellen is overduidelijk. Op onwelgevallige vragen komt simpelweg geen antwoord, of een tirade.
Al voor de verkiezingen een feit waren, werd er al op gewezen dat in het Project 2025 draaiboek ook aandacht werd besteedt aan het inperken van persvrijheid.
Eerder deze week deed J.D Vance de uitspraak dat perstoegang tot het Witte Huis geen recht, maar een privilege was. En dat was opvallend. Het is exact het standpunt van de schrijvers achter het meer dan 900 pagina’s tellend document.
Hoofdstuk acht van het Project 2025 document beschrijft wat er moet gebeuren met de Amerikaanse media. Meer specifiek: Het indammen van de vrije pers. Vooral de “kritische” vrije media zal ingedamd moeten worden.
En dat is dan ook exact wat er nu aan het gebeuren is.
Al snel na het aantreden van Trump werd “The voice of America” aangepakt. Een door het congres gefinancierd en onafhankelijke nieuwsvoorziening die wereldwijd uitzendingen verzorgd(e). Hierna werd de financiering van veel publieke stations gekort of ingetrokken.
Het toppunt kwam deze week toen meerdere nieuwsnetwerken, waaronder CNN, simpelweg te toegang tot het Witte Huis werd ontzegd. Iets wat zelfs Trump’s favoriet Fox News te ver ging.
Het is een scenario zoals dat exact in hoofdstuk 8 wordt beschreven: Breng de media zoveel mogelijk onder controle door financiering af te snijden.
Wat persvrijheid betreft staat Amerika anno 2026 op plek 65. (Nederland op nummer 2).
Ongebreidelde macht.
Om de invloed van Trump te vergroten worden overheidsinstellingen of afgeschaft, zoals het ministerie van onderwijs, of krijgen minder financiering. Afzonderlijke staten krijgen te maken met kortingen op budgetten, afhankelijk van of een staat al dan niet Trump gezind is. Overheidsdiensten komen onder controle van Trump-gezinde leiding, zoals de FBI en CIA. Wie in het verleden betrokken was bij acties die Trump niet aanstaan, zoals de vervolging van Trump zelf, wordt zonder pardon ontslagen. Ook het leger wordt niet ontzien en ondergaat letterlijk een zuivering. Top militairen worden ontslagen of simpelweg buitenspel gezet.
En de Trump trein dendert nog steeds voort met de “dienstregeling” rechtstreeks uit Project 2025.
Het doel
Het uiteindelijke doel van project 2025 is een complete hervorming van de Amerikaanse overheid. Het gebruikt daarvoor een omstreden artikel in de Amerikaanse grondwet (Artikel 2). Of beter, een omstreden interpretatie ervan, die stelt dat een Amerikaanse president direct na zijn inhuldiging de absolute macht krijgt.
De hervormingen vertalen zich in het naar de hand zetten van het ministerie van Justitie, en de financiering hiervoor drastisch te verlagen, en het compleet opheffen van uitvoerende en controlerende instanties als Federal Communications Commission (reguleert regelgeving over bijna alles wat Amerikaanse telecommunicatie betreft), het Federal Trade Commission (Bescherming van consumenten en het mededingingsrecht) en het compleet opheffen van het ministerie van Handel (de dienst die zich bezig houdt met het bevorderen van handel met het buitenland, werkgelegenheid en zet standaarden voor technologie en industrie.
Kortom, de paradepaardjes van Trump. Dit, samen met de invloed van Trump bij andere overheidsinstellingen, geeft Trump nu al ongekende macht voor een Amerikaanse president.
Met die macht komt Amerika meer en meer richting een autocratie met (extreem) conservatie Christelijke normen en waarden binnen de overheid waarin het leger kan worden ingezet voor wetshandhaving en politieke tegenstanders te vervolgen middels een oeroude wet uit 1807 (Insurrection act). Ondanks dat deze wet juist bedoeld was om de macht van een president te beteugelen.
Tot slot
Trump stelde in 2019 al dat artikel 1 van het Amerikaanse recht hem het recht gaf als president te doen wat hij wilde. In zijn tweede termijn lijkt hij in deze opzet meer en meer te slagen.
Ondertussen heeft Amerika een drastische transformatie ondergaan. Razzia’s waarbij doden vallen, mensen in kampen worden gepropt en uiteindelijk zonder pardon het land uitgezet worden naar landen die bepaald niet het beste voorhebben met vluchtelingen.
Rechten van transgenders en homoseksuelen worden beperkt, of zelfs afgeschaft. Handelstarieven die de pan uit rijzen, en uiteindelijk op het bord van de Amerikaanse consument belanden, Persvrijheid in het slop, een onzinnige oorlog die de wereld in ellende stort, buurlanden en handelspartners en bondgenoten dreigen. De lijst gaat maar door, en de schade is aangericht.
Nu de republikeinen ook nog de aanstaande verkiezingen naar hun hand proberen te zetten door middel van het schuiven met grenzen van kiesdistricten, en er sinds kort zelfs een vorm van een staatsomroep bestaat, is het beeld helemaal duidelijk: De aangerichte schade aan de Amerikaanse samenleving valt nog maar moeilijk te repareren.
Het lichtpuntje is dat het beleid van Trum en Trump zelf op steeds minder goedkeuring kan rekenen.
Of het genoeg is om voor een omkering te zorgen bij de komende midterms verkiezingen is maar de vraag.
Uiteindelijk heeft Amerika exact gekregen waar ze voor heeft gekozen. Na zijn eerste termijn had iedereen beter kunnen weten.
Het complete Project 2025 is hier in PDF formaat te downloaden.